Lastik Etiketleri Nasıl Okunur?

Lastik alırken dikkat edilmesi gereken en önemli kriter AB etiket değerleri olmalıdır. 2012 Kasım ayında başlayan bir uygulamayla artık satışı yapılan tüm lastiklerin üstünde bulundurulması zorunlu olan bu değerler, Islak fren performansı, Yakıt tasarrufu ve Gürültü seviyesi hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir. Ülkemizde ve tüm Avrupa’da aynı anda başlayan bu uygulama ile artık araç sahipleri alacakları lastiklerin kıyaslamasını çok daha rahat yapabilecekler. Lastik etiketleri şimdilik 3 sınıflandırma ile sınırlı olması sizleri tatmin etmiyorsa bağımsız kuruluşlarca yapılan lastik testlerini de inceleyebilirsiniz.

Islak fren performansı; Herkesin bildiği gibi yağmurlu havalarda lastiklerin fren performansı azalır ve suda kızaklamaya bağlı olarak kazalar artış gösterir. Bu yüzden lastik almadan önce ıslak fren performansı hakkında bilgi edinmelisiniz. AB lastik etiketlemesinde yağmur damlası olarak yer alan kriter lastiğin ıslak yüzeyler üzerindeki fren performansını ifade etmektedir. Aracınızla 80 km/s hız ile giderken ani bir fren yapmak zorunda kaldığınızda duracağı mesafeyi değerlendirebileceğiniz bu kriter oldukça önemlidir. Örnek vermek gerekirse A fren performansına sahip olan bir lastikle B olan diğer lastik arasında oluşabilecek durma mesafesi farkı 3 metredir.

Yakıt Tasarrufu; Yakıt tüketimine etki eden birden çok faktör bulunmaktadır. Bunları yol koşullarının farklılıkları, hava sıcaklıkları, kişisel sürüş özellikleri olarak sıralayabiliriz. AB lastik etiketlerinde yer alan ve benzin işareti ile ifade edilen yakıt etiketi bu şartlar aynı olduğunda iki lastik arasındaki farkı ölçümlemektedir. Düşük dönme direnci performansının değerlendirildiği bu kriterde AB etiket değeri A ve B olan iki lastik arasında oluşan yakıt tüketim farkı yüzde bir buçuktur.

Gürültü Seviyesi; Araç lastiklerinin yol ile temas etmesiyle ortaya çıkan gürültüdür. Lastiklerin üzerinde bulunan etikette hoparlör simgesiyle gösterilmektedir. Lastikler arasındaki gürültü seviyesi farkı Parantez işareti ile gösterilir. Bir parantez ) ile etiketlenmiş lastik ile ))) parantez ile işaretlenmiş diğer lastik arasında 4 kat gürültü farkı oluşmaktadır. Üç parantez ))) ile işaretlenmiş bir lastik olması gereken yasal zorunluluk sınırının üstündedir.

AB lastik etiketlerinin öncelikli amacı araç sahiplerine üç temel başlıkta doğru ve tarafsız olarak bilgi vermektir. Böylece araç sahipleri lastiklerin üzerinde bulunan etiket değerlerini inceleyerek almak istedikleri lastiklerin ıslak zemin fren performansı, gürültü seviyesi ve yakıt tüketimi hakkında bilgi sahibi olabileceklerdir. Satıcıların kâr amacı gözeterek yönlendirme yapmaya çalışmalarının önüne geçecek olan bu uygulamanın farklı kriterlerle genişletilmesi oldukça faydalı olacaktır.

AB Etiketlerinde Yer Verilmeyen Değerler Nelerdir?

Kuru zemin fren performansı, yüksek hızlarda stabilite, viraj performansı, kullanım ömrü, ani manevra yeteneği, dayanıklılık, konfor

Kış lastiklerinin yağmur ve karla kaplı yollardaki performansı kadar kuru zemin üzerindeki yol tutuş özelliklerinin de iyi olması gerekmektedir. Çünkü kışın trafikte yaşanan kazaların yüzde elli sekizi kuru yollarda meydana gelmektedir. Karla kaplı yollarda yaşanan kazaların oranı ise sadece yüzde sekizdir. Yağmur yağışı nedeniyle ıslak yollarda yaşanan kazaların oranı da yüzde otuz beştir. Bu yüzden alacağınız lastik her türlü hava ve yol koşuluna uygun olmalıdır.

KIŞ LASTİĞİ

Kış lastikleri hava sıcaklığının 7 derecenin altına düştüğü, buzlanma ve kar yağışı görülen bölgelerde, aracın yol tutuşunu arttırarak, can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi için üretilmektedir. İklim koşullarına ve sürücünün ihtiyaçlarına göre kış lastiği ve kar lastiği arasında doğru tercihler yapılmalıdır.

NEDEN KIŞ LASTİĞİ KULLANMALIYIM?

Yaz lastikleri desen ve kimyasal yapıları itibarı ile soğuk kış şartlarında kullanıma elverişli değildir. Kuru zeminde sundukları sessiz, konforlu ve güvenli sürüş özelliklerini buzlu ve karlı zeminlerde sağlayamazlar. Bu nedenle markalar, kış aylarında güvenlik şartlarının sağlanması için zemin şartlarına uygun desen yapısı ile kış lastikleri üretmektedir.

 

KIŞ LASTİĞİ ZORUNLULUĞU

1 Nisan 2017 tarihli resmi gazetede yayınlanan tebliğ ile birlikte, yabancı plakalı araçlar da dahil olmak üzere, tüm araçlara kış lastiği kullanma zorunluluğu getirilmiştir. 2011 yılından bu yana ruhsatları ticari araç olarak kayıtlı olan araçları kapsayan uygulamaya, binek araçların da dahil edilmesi ile karayollarında kış şartları nedeni ile yapılan kazalar ile, bu kazalarda meydana gelen can ve mal kaybının önlenebilmesi amaçlanmaktadır.

 

Lastik Ne Zaman Değiştirilir?

Bir lastiğin hizmet ömrünün önceden tam olarak tahmin edilmesi mümkün değildir. Çünkü bir lastik performansını etkileyen birçok malzeme türünden ve kauçuk bileşenlerden meydana gelmektedir ve gelişimi lastiğin ömrü boyunca maruz kaldığı diğer birçok etkenin yanı sıra iklim koşulları, depolama koşulları ve kullanım koşulları dâhil olmak üzere birçok unsura bağlıdır. Bu nedenle, sürücüleri lastikleri değiştirmelerini işaret edecek olan herhangi bir lastik hava basınç kaybı, herhangi bir anormal olay (titreşim, gürültü, çekme) ve lastiğin görsel durumunun farkında olmaya fazlasıyla cesaretlendirmekteyiz.

Sürücülerin:
Beş yıl veya daha fazla süredir kullanımda olan lastiklerini en azından yılda bir kere bir uzmana kontrol ettirmeleri,
Araç üreticisinin lastik değiştirme önerilerine riayet etmesi,
Kullanılabilir durumda görünseler dahi ve yasal aşınma sınırına ulaşmamış görünseler dahi imalat tarihinden itibaren on yıl veya daha fazla süredir hala kullanımda olan lastiklerini yeni lastiklerle değiştirmeleri gerekmektedir.

Balans Ayarı ve Tekerlek Ayarı

Balans ayarı

DAHA UZUN LASTIK ÖMRÜ IÇIN BALANSI TUTTURUN

BalancingBalans ayarı lastiklerinizin vaktinden önce aşınmasını önlemektedir ve titreşimi ortadan kaldırmaktadır. Yanı zamanda aracınızın askı, direksiyon sistemi ve rulmanlarını da korumaktadır. Lastik değiştirildiğinde, bir balans ağırlığı kaldırıldığında veya değiştirildiğinde veya yeni lastikler satın aldığınızda, tekerleklerin balans ayarını yaptırınız. Bir alan geri kalanından daha ağır veya daha hafif olduğunda bir tekerleğin balansının kaçtığını anlayacaksınız. Bu ise:

Lastik deseninin düzensiz ve hızlı bir şekilde aşınmasına
Titreşime
Ön uçtaki parçaların daha fazla gerilime maruz kalmasına
Ön uçtaki parçaların vaktinden önce aşınmasına neden olacaktır

Tekerlek Ayarı

DOĞRU BİR ŞEKİLDE AYARLANMIŞ TEKERLEKLER VE DİNGİLLER İLE GÜVENLİĞİNİZİ SAĞLAYIN

Tekerleklerinizin ve dingillerinizin ayarının doğru yapılıp yapılmadığının söylenmesi sürüş esnasında zordur. Ancak aracınızın askı düzeni geometrisi doğru değilse yol tutuşu bozulabilir ve güvenliğiniz tehlikeye atılır. Lastiğiniz kaldırım taşı veya çukur gibi katı bir nesneye temas etmişse veya lastiklerinizde düzenli olmayan bir aşınmanın farkına vardıysanız, lütfen tam bir kontrol yaptırmak için bir Michelin servisine uğrayınız

En iyi yol tutuşun sağlanması
Lastiklerinizin düzensiz ve/veya hızlı bir şekilde aşınmaya karşı korunması
Yakıt tasarrufu yapılması için doğru ayarların yapılması önem arz etmektedir.

Lastik Raf ve Bekleme Ömrü

Binek ve hafif ticari araç lastiklerinizin raf ve bekleme ömrü hakkında farklı kaynaklardan farklı bilgilendirmeler yapılmaktadır. Siz değerli LastikPark müşterilerinin bu konuda en doğru ve güncel bilgiye sahip olması adına lastiklerinizin raf ve bekleme ömrü konusunda bilgilendirmede bulunmak istiyoruz.

Lastikler araç altında beklenen performansı yerine getirmeleri amacı ile çeşitli kimyasal ve doğal malzemelerin, teknolojik bir süreçle bir araya getirilmesiyle üretilmektedir. Üretim işlemleri sonucunda lastiğe istenen performans parametreleri kazandırılmakta, normal ve uygun koşullarda saklanması ve kullanılması durumunda en üst seviyede performans vermesi hedeflenmektedir.

Lastikler, özellikleri zamanla değişen farklı tipteki malzemelerden ve kauçuk bazlı bileşiklerden imal edilir. Lastiklerde görülen bu değişimler, iklim, saklama koşulları (sıcaklık, nem, konum vb.), kullanım koşulları (yük, hız, lastik basıncı, yol koşulları vb.) gibi pek çok faktöre bağlıdır.

Lastik ömrü konusunda, JATMA (Japan Automobile Tyre Manufactures Association = Japon Otomobil Lastiği Üreticileri Derneği) tarafından yapılan açıklama şöyledir:

“Binek ve hafif ticari araçlara yönelik kullanılmış veya kullanılmamış (yedek-stepne dahil) lastikler üretim tarihinden sonra on (10) yaşını doldurmuş ise,gözle görünür herhangi bir hasara veya şekil bozukluğuna sahip olmasa dahi ya da diş dibi derinliği kullanım için yeterli gözükse dahi yenileri ile değiştirilmelidir.”

Lastikler satın alınırken JATMA’nın tavsiye ettiği şekilde 10 yıl ömür ve uygun saklama koşulları göz önünde bulundurulmalıdır. Eğer lastik 2 yıl önce üretilmiş ve doğru şekilde saklanmış ise, doğru kullanım ile 8 yıllık daha ömrü var demektir.

Eskimeye neden olan bu faktörler oldukça çeşitli olduğundan, bir lastiğin kullanım ömrünü tam olarak tespit etmek mümkün değildir. Bu nedenle lastiklerin kullanılmaya devam edilip edilemeyeceğine karar vermek üzere kullanıcı tarafından yapılan düzenli kontrollere ek olarak lastiklerin bir uzman tarafından da belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekir. LastikPark da, önlem olarak her ne kadar lastiklerin görünümü iyi olsa ve aşınma seviyeleri yasal sınırı aşmasa da lastiklerin üretim tarihine göre 10 yıldan sonra değiştirilmesini tavsiye eder. Ülkemizde araç altında lastiklerin 3-5 yıl kullanıldığını dikkate alırsak, bayilerden lastik alırken 5 yıldan daha eski üretim tarihi olan lastikleri almamaya özen gösteriniz.

Doğru Lastik Hava Basıncı Ne Kadar Olmalı?

Doğru lastik hava basıncı aracınızın kontrolünü kaybetme riskinizi azaltmaktadır. Aynı zamanda, lastiklerinizin vaktinden önce aşınmasını ve iç yapısında geri dönüşü olmayan hasarın oluşmasını engellemektedir. Lastik hava basıncı küçük delikler, lastiğin bileşenleri yoluyla havanın doğal olarak kaçması veya hatta ortam ısılarında bir azalma nedeniyle düşebilmektedir. Yedek lastik dâhil olmak üzere lastiklerinizin havasını aylık olarak ve herhangi bir uzun yolculuktan önce, tercihen lastikleriniz soğukken kontrol ediniz (en azından 2 saat boyunca hareket etmemişken veya düşük hızda 2 milden daha az hareket etmişken). Sıcakken test edildiklerinde, ölçülen basınca 4 PSI ilave ediniz. Lastik hava basıncının ayda bir kontrol edilmesi önemlidir çünkü:

Düşük lastik hava basıncı lastiklerinizin hasar görme riskini arttırmaktadır.
%20 fazladan basınç lastiğinizin ömrünü yaklaşık olarak 10.000 km azaltabilmektedir.
Doğru lastik hava basıncı yakıt tasarrufu da sağlayacaktır.

Tavsiye edilen lastik hava basıncı lastiğin üzerinde YER ALMAMAKTADIR. Lastiğin yanağı üzerinde gösterilen şişirme basıncı sadece azami lastik şişirme basıncıdır. Önerilen lastik hava basıncı:

Aracınızın Kullanım Kılavuzunda.
Sürücü koltuğunun yanındaki yan kapının üzerindeki etiketlerde.
Sürücü koltuğuna yakın torpido gözünde.
Yakıt deposu kapağının iç yüzü üzerinde bulunabilir.